Pukkie, een jongensjeugd in Apeldoorn VII

Na het avondeten en de afwas kwam hij altijd op maandagavond langs. Jaap van Baak, kruidenier uit Ugchelen. Een knappe man met donker haar, die een gevlochten ovale mand bij zich had die altijd was toegedekt met een schone stijvige theedoek. Werd de witgelige rieten mand op de keukentafel gezet, dan kraakte hij even. Zaten de kruidenier en mijn moeder eenmaal aan tafel, dan werd de doek van de mand gehaald, daaronder lagen nieuwe kruidenierswaren en aanbiedingen van de week. Dat was veel leuker én aantrekkelijker om te zien dan plaatjes in een folder van de Vivowinkel om de hoek.

Mijn moeder haalde het boodschappenboekje uit de kast. Daarin stonden al de boodschappen van de vorige keren in geschreven. Er bestond een vast lijstje met producten die Van Baak voorlas. Suiker, koffie, slaolie, azijn, Klokpakket, wc-papier, gestampte muisjes, Droste cacao, lucifers, Abro-afwasmiddel (in glazen flessen, waar -natuurlijk voor de meisjes- plastic insteekkraaltjes in zaten) en andere dagelijkse benodigheden. De kruidenier las het reguliere lijstje hardop, mijn moeder zei dan ja of nee. Was dit gebeurd, dan kwam de mand aan de beurt. Dat was het spannendste onderdeel van Van Baaks' bezoek. Hij haalde dan producten te voorschijn die de komende week in de 'aanbieding' waren: bijvoorbeeld een pakje moccastengels met korting, Venz (chocolade)vlokken met tijdelijk een kinderhebbedingetje erbij, of een groot pak Omo waspoeder, wel voor dezelfde prijs maar nu met extra poeder voor meer wasbeurten, en, soms een heel nieuw artikel, zoals Bebogeen. Bebogeen: een zoet caramelsmeuïg broodbeleg dat na de 2e wereldoorlog werd ontwikkeld. Dit, omdat er na de oorlog geen boter in Noord-Nederland beschikbaar was. In de jaren vijftig bracht De Ruijter (die van de gestampte muisjes) het in heel Nederland op de markt. De naam Bebogeen zou afkomstig zijn van de woorden: geen boter beschikbaar.

Twijfelde mijn moeder of ze dit nieuwe broodsmeersel of een ander nieuw iets zou nemen, dan zeurde één van mijn zusjes of ik of ze het alsjeblieft wel wilde bestellen. Bijna altijd gaf onze moeder daar gehoor aan.

Hoe of de betaling van de boodschappen plaats vond, via de girodienst of contant, dat weet ik niet meer. Wel was duidelijk dat niet altijd het hele bedrag werd afgerekend, een deel schoof door tot de volgende keer. Zo ging dat week in week uit door.

Op donderdagmorgen werd een kartonnen doos met alle bestelde boodschappen door Jaap of een knecht gebracht. Niets bijzonders aan, maar voor ons kinderen wél. Was je ziek thuis en uit bed, of had je schoolvakantie, dan mocht je helpen uitpakken en opbergen. Dat was heel gewoon, maar dáár ging het niet om: er zat ergens tussen de boodschappen altijd een witpapieren puntzakje met snoep. Een cadeautje van de kruidenier. Je was steeds weer nieuwsgierig wat voor lekkere dingen er in zouden zitten. Het was de bedoeling dat je dit niet alleen voor jezelf hield- Ook zocht je naar het vierkante Klokpakket met verschillende soorten zeep, in het midden van de verpakking was een kleine ruimte uitgespaard, daarin zat een klein speeldingetje, bijvoorbeeld plastic figuurtjes die je bovenop een potlood kon zetten. Degene die had geholpen met alle boodschappen wegzetten mocht meestal het speeldingetje houden. Maar trof ik bij het papier openritsen van het pakket bijvoorbeeld een brosje aan, dan moest ik het, hoe mooi ik het als jongetje ook vond, aan een van mijn zusjes geven. Er was altijd een duidelijk onderscheid tussen jongens- en meisjesdingen. Toch bleef de komst van de doos met boodschappen een klein feestje.

Comments

[Geplaatst door: Jet de Beus]

Wat genoot ik om dat te lezen en wat weet jij dat nog goed allemaal. Ja die snoepjes, als je woensdag al beter was rekte je nog een dagje om boodschappen uit te pakken. Wat waren we blij met 1 snoepje hè? Wacht met ongeduld op de volgende Pukkie.
Lieve groeten, Jet

[Geplaatst door: annemieke steenbergen-spijkerman]

een stuk nostalgie , en ook onder de kromstaf is het goed wonen, ik ga deze zeker eens helemaal lezen want een grote vonk onsteekt hier wel een klein vuur.

lieve groeten

[Geplaatst door: Tinie Jonker van Zuiden]

Oh,wat is dit toch leuk om te lezen en dan droom ik even weg in de tijd van toen,wat is er veel veranderd zeg,maar ik ben blij dat wij nog zo veel mooie herinneringen aan die tijd hebben,de generatie's na onze jeugd weten niet wat ze lezen,denk ik ,maar het is helemaal zoals je het vertelt,erg leuk,bedankt dat ik namens jou weer even weg kan dromen in die tijd,kus van je zus Tinie.